Filipinler'in Palawan adasının batı kıyısında, sık bir tropik ormanla kaplı kalker dağların içinden geçen Puerto Princesa Yeraltı Nehri, yeryüzünün en uzun seyredilebilir yeraltı nehirlerinden biridir. Milyonlarca yılda yağmur sularının kireçtaşını oyarak açtığı dev mağara sistemi, sonunda doğrudan Güney Çin Denizi'ne dökülüyor; nehir, dış dünyaya tam da ormanla çevrili turkuaz bir lagünün kıyısındaki kayalık mağara ağzından çıkıyor. Katedrali andıran tonozlu salonlar, tavandan sarkan devasa sarkıtlar ve yerden yükselen dikitler, el feneri ışığında bir an aydınlanıp yeniden karanlığa gömülüyor. UNESCO Dünya Mirası ve "Dünyanın Yeni Yedi Doğa Harikası"ndan biri sayılan bu yer, sadece bir mağara değil; bütün bir karst ekosistemi, yarasa kolonileri ve nesli tehdit altındaki türlerin sığınağıdır.
Geziye Sabang kıyısından küçük bir çıkırlık tekneyle başlanıyor; deniz üzerinden kireçtaşı uçurumların eteğindeki koya varılıyor ve oradan can yelekleri giyilip kürekli kanoya biniliyor. Mağaranın ağzında, ormanın gölgesinde uzanan yeşil sulara dalar gibi giriliyor. İçeride ses bambaşka: damlayan su, kanat çırpan yarasalar ve rehberin sakin anlatımı karanlıkta yankılanıyor. Işık kaynağı yalnızca teknenin lambası olduğundan, sarkıtların oluşturduğu "katedral", "sebze pazarı" ya da "at" gibi şekiller tek tek aydınlatılarak gösteriliyor. Mağara ağzına dönüldüğünde, kıyıda güneşlenen koca varan kelerleri (monitor lizard) ve ağaçlarda gezinen maymunlar karşılıyor. Doğanın hem ürkütücü karanlığını hem de tropik bolluğunu aynı saatte yaşatan, sıra dışı bir keşif.
