Altındere Vadisi'nin üzerinde, Karaca Dağı'nın yaklaşık üç yüz metrelik dik kaya yüzüne oyulmuş Sümela, MS 4. yüzyılda iki Atinalı keşişin bir mağarada buldukları Meryem ikonası üzerine kurulduğu söylenen bir Rum Ortodoks manastırıdır. Yüzyıllar boyunca Trabzon imparatorlarının ve Osmanlı padişahlarının fermanlarıyla korunmuş, kayaya yapışan yapı topluluğu zamanla şapeller, mutfak, kütüphane ve keşiş hücreleriyle çok katlı bir koloniye dönüşmüştür. Onu eşsiz kılan yalnızca konumu değil; ana kaya kilisesinin hem içini hem dışını kaplayan, kayaya doğrudan işlenmiş fresk katmanlarıdır.
Vadi tabanından ormanın içinden çıkan patika sizi yukarı taşırken manastır kâh sisin ardına gizlenir, kâh bütün heybetiyle açılır. İçeride, kaya kilisesinin yüzeyinde üst üste binmiş üç ayrı dönemin freskleri yan yana durur; aşınmış yüzlerin arasında hâlâ canlı mavi ve kızıl tonları seçebilirsiniz. Asıl imza an, akşamüstü vadiden yükselen sisin manastırı yavaşça yutması; o anda taşa kazınmış bu inat, çamların yeşili ve bulutun beyazı arasında havada asılı kalır.
